کلمات کلیدی :
نجات
باید دانست که خطر زبان زیاد است وجز با سکوت، از آن رهایی نیست. از این رو دین، سکوت را ستوده و به آن تشویق کرده و فرموده است: «هر کس سکوت کند نجات یابد».
پیامبر صلیاللهعلیهوآله نیز فرمود: «سکوت، حکمت است و انجام دهنده آن اندک» یعنی سکوت حکمت و دوراندیشی است. عبدالله بن سفیان از پدرش روایت کرده که گفت: به پیامبر خدا صلیاللهعلیهوآله عرض کردم: از اسلام مطلبی را به من خبر بده که پس از تو از هیچ کس نپرسم، فرمود: بگو به خدا ایمان آوردم آن گاه پایداری کن. عرض کردم: از چه بپرهیزم؟ پس با دست مبارک به زبانش اشاره فرمود.
عقبة بن عامر گوید: «به پیامبر خدا عرض کردم: رهایی چیست؟ فرمود: زبانت را نگاه دار و خانهات را توسعه بده و بر گناهت گریه کن.»
کاشتههای زبان
معاذ گوید: به پیامبر خدا صلیاللهعلیهوآله عرض کردم: آیا به گفتههایمان مؤاخذه میشویم؟ فرمود: ای پسر جبل! آیا چیزی جز نتایج و کاشتههای زبانهای مردم آنان را در آتش میافکند؟ [پیامبر صلیاللهعلیهوآله سخنان انسان را به کِشتهای تشبیه کرده که با داس درومی شود و همان طور که داس، تر و خشک و خوب و بد با را هم میدرود انسان پر حرف هر گونه سخنی را میگوید و خوب و بد را از هم جدا نمیکند، حاشیه سنن.
عبدالله ثقفی گوید: «به پیامبر صلیاللهعلیهوآله عرض کردم: از مطلبی برایم سخن بگو که به آن چنگ در آویزم، فرمود: بگو، پروردگارم خداست، آن گاه پایدار بمان. و گفت: عرض کردم! ای رسول خدا! از چه چیز بیشتر بر من میترسی؟ پیامبر زبانش را گرفت. سپس فرمود: از این. انس بن مالک گوید: پیامبر صلیاللهعلیهوآله فرمود: «ایمان بندهای راست نشود تا دلش راست نشود و دلش راست نشود تا زبانش راست نشود و کسی که همسایهاش از شرّش در امان نباشد وارد بهشت نمیشود.»
و نیز آن حضرت صلیاللهعلیهوآله فرمود:و هرکه از سالم ماندن شادمانمیشود، پس همواره ساکتباشد.
* * *
از سعید بن جبیر به صورت مرفوع از پیامبر صلیاللهعلیهوآله روایت شده که فرمود:
«هر گاه آدمی زاده به بامداد در آید تمام اعضایش نیز به بامداد در میآیند و از زبان میخواهند که نسبت به ما از خدا بترس زیرا اگر تو راست باشی ما راستیم و اگر کج باشی کج شویم.»
از ابن مسعود روایت شده که بر کوه صفا در حال تلبیه (لبیک گفتن) میگفت: ای زبان! سخن خیر بگو تا غنیمت بری یا سکوت کن تا سالم بمانی، پیش از این که پشیمان شوی. به او گفتند: ای ابوعبدالرحمان! آیا این سخنی است که خود میگویی یا شنیدهای؟ گفت: شنیدم که رسول خدا صلیاللهعلیهوآله میفرمود: «بیشترین گناه آدمی زاده از زبان اوست»
حفظ زبان
ابن عمر گوید: رسول خدا صلیاللهعلیهوآله فرمود: «کسی که زبانش را نگاه دارد خدا عیبش را بپوشاند، و هر که مالک خشم خود باشد، خدا او را از عذاب خود نگاه دارد و هر که از خدا پوزش بخواهد خدا پوزش او را بپذیرد».
روایت شده که معاذ بن جبل به رسول خدا صلیاللهعلیهوآله عرض کرد: مرا سفارش فرما، فرمود: خدا را بپرست به طوری که گویا او را میبینی و خود را در شمار مردگان حساب کن و اگر خواهی تو را از چیزی مهمتر از تمام اینها خبر دهم و با دست خود به زبانش اشاره کرد.
از صفوان بن سلیم روایت شده که گفت: رسول خدا صلیاللهعلیهوآله فرمود: «آیا به شما خبر دهم از آسانترین عبادتهای بدن که سکوت و خوشخویی است».
سکوت و سلامتی
ابوهریره گوید: رسول خدا صلیاللهعلیهوآله فرمود: «کسی که به خدا و روز جزا ایمان دارد، باید سخن خیر بگوید یا سکوت کند».
حسن گفت: برای ما نقل شده که پیامبر صلیاللهعلیهوآله فرمود: خدای بیامرزد بندهای را که سخن خیر بگوید و بهره برد یا سکوت کند تا سالم بماند.
سفیان گوید: به عیسی علیهالسلام گفتند: ما را به کاری راهنمایی کنید که با آن داخل بهشت شویم، فرمود: هرگز حرف نزنید، گفتند: توان آن را نداریم، فرمود: پس جز سخن خیر نگویید.
سلیمان بن داوود علیهالسلام گفت: «اگر سخن گفتن نقره است، پس سکوت طلاست».
از براء بن عاذب روایت شده که گفت: «عربی بیابانی خدمت رسول خدا علیهالسلام آمد و گفت: مرا به کاری راهنمایی کن که با آن وارد بهشت شوم، فرمود: گرسنه را غذا و تشنه را آب بده و امر به معروف و نهی از منکر کن و اگر نتوانستی زبانت را از سخنی که خیر نیست نگاه دار.» (ص 267)
القای حکمت
پیامبر صلیاللهعلیهوآله فرمود: «زبانت را جز از سخن خیر حفظ کن زیرا با این کار بر شیطان غالب میشوی» و نیز فرمود: «خدا در کنار زبان هر گویندهای حاضر است پس لازم است هر کسی در آنچه میگوید تقوا پیشه کند.» و نیز فرمود: «هرگاه مؤمن را بسیار خاموش و سنگین دیدید به او نزدیک شوید که حکمت القا میکند.»
ابن مسعود گوید: پیامبر صلیاللهعلیهوآله فرمود: «مردم سه دستهاند: غانم، سالم و شاجب. غانم کسی است که یاد خدا میکند. سالم کسی است که ساکت است. شاجب کسی است که در باطل فرو میرود.»
زبان و قلب مؤمن
پیامبر صلیاللهعلیهوآله فرمود: «زبان مؤمن در پس قلب اوست. هر گاه بخواهد سخنی بگوید در دل میاندیشد، آنگاه با زبان آن را امضاء میکند و زبان منافق در پیش دل اوست و هرگاه به چیزی تصمیم بگیرد، با زبان امضاء میکند و در دل به آن نمیاندیشد.»
عیسی علیهالسلام فرمود: «عبادت ده جزء است، نه جزء در سکوت و یک جز در فرار از مردم است».
پیامبر ما صلیاللهعلیهوآله فرمود: «هر که بسیار سخن گوید اشتباهش بسیار باشد و هر که بسیار اشتباه کند گناهش بسیار باشد و هرکه بسیار گناه کند دوزخ برایش سزاوارتر است.»
+ نوشته شده توسط حسین کلامی در چهارشنبه بیست و دوم اسفند 1386 و ساعت
8:25 |